थोडक्यात उत्तर: थंडीत शरीरातील रक्ताभिसरण मंदावते, गुदद्वारातील रक्तवाहिन्यांवर ताण वाढतो, पाणी कमी प्यायले जाते आणि व्यायाम घटतो — यामुळे बद्धकोष्ठता आणि मूळव्याध (पाइल्स) चा त्रास वाढतो. योग्य आहार, पुरेसे पाणी आणि वेळेवर उपचार घेतल्यास हा त्रास टाळता येतो.
शरवरी हॉस्पिटल हे पिंपळे निळख, पुणे येथील लेझर व लॅपरोस्कोपिक शस्त्रक्रियेसाठी ओळखले जाणारे रुग्णालय आहे. येथे डॉ. कुंदन खर्डे (जनरल व लॅपरोस्कोपिक सर्जन, MBBS, MS, FMAS) हे १९+ वर्षांच्या अनुभवाने मूळव्याध, भगंदर व फिशरचे आधुनिक लेझर उपचार करतात.
थंडीत मूळव्याध का वाढते? — मुख्य कारणे
थंडीची चाहूल लागली की मूळव्याधाच्या रुग्णांची संख्या दवाखान्यांत वाढते. याची काही ठराविक शारीरिक आणि जीवनशैलीशी संबंधित कारणे आहेत:
- मंदावलेले रक्ताभिसरण: थंड हवेमुळे गुदद्वाराजवळील रक्तवाहिन्यांमध्ये रक्त साठून राहते आणि त्यावरील दाब वाढतो. यामुळे सूज, वेदना व गाठ निर्माण होते.
- कमी पाणी पिणे: थंडीत तहान कमी लागते, त्यामुळे शरीरात पाण्याची कमतरता होऊन मल कठीण होतो आणि बद्धकोष्ठता वाढते.
- कमी हालचाल: या ऋतूत व्यायाम व चालणे टाळले जाते, त्यामुळे पचनसंस्थेवर परिणाम होतो.
- जड व मसालेदार आहार: सकाळी उशिरा उठणे, तेलकट व जड पदार्थ खाणे यामुळे मलावरोध निर्माण होतो.
विशेषतः ऑफिसमध्ये बराच वेळ बसून काम करणारे कर्मचारी, चालक आणि शिक्षक यांना या काळात मूळव्याधाचा त्रास अधिक जाणवतो.
मूळव्याधाची लक्षणे
- शौचावेळी किंवा नंतर रक्तस्राव
- गुदद्वाराजवळ सूज, गाठ किंवा बाहेर येणारी मांसल भाग
- जळजळ, खाज आणि वेदना
- शौचानंतरही पोट पूर्ण साफ न झाल्याची भावना
ही लक्षणे दिसल्यास लाज न बाळगता तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या — लवकर निदान म्हणजेच लवकर आराम.
थंडीत मूळव्याध टाळण्यासाठी सोपे उपाय
- दिवसातून किमान ८–१० ग्लास पाणी प्या.
- फायबरयुक्त आहार घ्या — फळे, पालेभाज्या, डाळी, संपूर्ण धान्य.
- दररोज किमान ३० मिनिटे चालणे किंवा हलका व्यायाम करा.
- शौचाच्या वेळी घाई करू नका; ठराविक वेळ ठेवा.
- तिखट, मसालेदार व तळलेले पदार्थ टाळा.
- कॉफी, मद्यपान व जंक फूड कमी करा.
आधुनिक लेझर उपचार — कमी वेदना, लवकर रिकव्हरी
आजकाल मूळव्याधावर लेझर उपचार, MIPH किंवा बँड लिगेशन यांसारख्या आधुनिक पद्धती उपलब्ध आहेत. यामुळे:
- वेदना खूप कमी होतात
- रक्तस्राव अत्यल्प असतो
- टाके लागत नाहीत
- रुग्ण त्याच दिवशी घरी जाऊ शकतो
- दैनंदिन कामात लवकर परत येता येते
घरगुती उपायांनी आराम मिळत नसेल किंवा वारंवार रक्तस्राव होत असेल, तर उशीर न करता तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. आमच्या लेझर पाइल्स सर्जरी सेवेबद्दल अधिक माहितीसाठी संपर्क करा.
तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या — आजच फोन करा
मूळव्याधाचा त्रास होत असल्यास डॉ. कुंदन खर्डे यांचा सल्ला घ्या. 📞 +91 951 951 1928 (२४ तास उपलब्ध) 📍 शरवरी हॉस्पिटल, गुलमोहर पार्कमागे, विशाल नगर, पिंपळे निळख, पुणे – ४११०२७
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्रश्न: थंडीत मूळव्याध खरंच वाढतो का? हो. थंडीत रक्ताभिसरण मंदावते, पाणी कमी प्यायले जाते आणि व्यायाम घटतो, त्यामुळे बद्धकोष्ठता व मूळव्याधाचा त्रास वाढण्याची शक्यता असते.
प्रश्न: मूळव्याधावर शस्त्रक्रियेशिवाय उपचार होतो का? सुरुवातीच्या टप्प्यात आहार, पाणी व जीवनशैलीतील बदलांनी आराम मिळू शकतो. पुढच्या टप्प्यात लेझरसारख्या कमी वेदनादायक उपचारांची गरज भासते. योग्य उपचार तपासणीनंतरच ठरतो.
प्रश्न: लेझर पाइल्स सर्जरीनंतर किती दिवस आराम लागतो? बहुतांश रुग्ण त्याच दिवशी घरी जातात आणि काही दिवसांत दैनंदिन कामाला परत येतात. नेमका कालावधी रुग्णाच्या स्थितीवर अवलंबून असतो.
प्रश्न: शरवरी हॉस्पिटल कुठे आहे? शरवरी हॉस्पिटल पिंपळे निळख, पुणे (विशाल नगर, गुलमोहर पार्कमागे) येथे आहे आणि वाकड, हिंजवडी, बाणेर, औंध परिसरातील रुग्णांसाठी सोयीचे आहे.
संबंधित वाचन: पाइल्समध्ये आहाराचे महत्त्व आणि भगंदर (फिस्टुला) म्हणजे काय.